Việc làm
Giấy phép lao động ở Thụy Sĩ (người ngoài EU/EFTA)
Người ngoài EU/EFTA chỉ được cấp phép nếu là lao động có trình độ cao, trong giới hạn hạn ngạch và sau khi ưu tiên lao động trong nước; chủ sử dụng lao động là người nộp đơn.
Nếu bạn đến từ một nước thứ ba (ngoài EU/EFTA) và muốn làm việc ở Thụy Sĩ, các quy định tiếp nhận riêng sẽ được áp dụng. Về nguyên tắc chỉ lao động có trình độ cao mới được tiếp nhận, và thủ tục gắn với nhiều điều kiện. 12
Ai cần làm
- Thông tin này dành cho người từ các nước ngoài EU/EFTA muốn làm việc tại Thụy Sĩ. 12
- Có thể được tiếp nhận là cán bộ quản lý (Führungskräfte), chuyên gia (Spezialistinnen und Spezialisten) và lao động có trình độ khác; có trình độ chủ yếu nghĩa là người có bằng đại học hoặc đại học khoa học ứng dụng (Hochschul- oder Fachhochschulabschluss) cùng nhiều năm kinh nghiệm nghề nghiệp. 12
- Với thời gian lưu trú nhiều năm, các tiêu chí hội nhập cũng được xem xét: khả năng thích ứng nghề nghiệp và xã hội, trình độ ngôn ngữ và tuổi tác phải cho thấy bạn có thể hội nhập lâu dài. 12
- Số giấy phép bị giới hạn bằng hạn ngạch (Kontingente) do Hội đồng Liên bang (Bundesrat) ấn định hằng năm. Năm 2026, tổng cộng 8500 chuyên gia từ nước thứ ba có thể được tuyển: 4500 với giấy phép cư trú (B) và 4000 với giấy phép cư trú ngắn hạn (L). 24
Các bước
- Chủ lao động nộp đơn xin giấy phép lao động (Gesuch um Arbeitsbewilligung). Ở bang Zürich, hồ sơ được nộp qua Sở Kinh tế (Amt für Wirtschaft, AWI). 34
- Cơ quan chức năng xem xét việc tiếp nhận có phù hợp với lợi ích kinh tế chung của Thụy Sĩ hay không. 23
- Phải chứng minh rằng trên thị trường lao động Thụy Sĩ và các nước EU/EFTA không có người phù hợp thuộc diện được ưu tiên. Chủ lao động phải chứng minh đã nỗ lực tuyển dụng. 12
- Về nguyên tắc, vị trí tuyển dụng phải được thông báo cho Trung tâm giới thiệu việc làm khu vực (RAV); việc đăng tuyển trên hệ thống việc làm châu Âu (EURES) cũng là bắt buộc. 2
- Nếu đáp ứng các điều kiện về thị trường lao động, ở bang Zürich AWI sẽ ra quyết định sơ bộ về thị trường lao động (arbeitsmarktlicher Vorentscheid); sau đó hồ sơ được chuyển tới Ban Thư ký Nhà nước về Di trú (SEM) rồi tới Sở Di trú (Migrationsamt). 4
- Nếu người lao động đang ở nước ngoài và hồ sơ được chấp thuận, cơ quan đại diện của Thụy Sĩ ở nước ngoài có thể được ủy quyền cấp visa. 4
- Sau khi nhập cảnh, ở Zürich bạn đăng ký tại xã/phường (Gemeinde), rồi đến trực tiếp để lấy dữ liệu sinh trắc học. 4
Giấy tờ
- Để đánh giá trình độ, cơ quan chức năng cần sơ yếu lý lịch (Lebenslauf), bằng cấp (Diplome) và giấy xác nhận công việc (Arbeitszeugnisse). 2
- Bạn cần bản sao giấy tờ bằng ngôn ngữ gốc và bản dịch sang một ngôn ngữ chính thức của Thụy Sĩ hoặc tiếng Anh. 2
- Chủ lao động phải nộp bằng chứng về nỗ lực tuyển dụng, ví dụ quảng cáo trên báo, xác nhận của công ty môi giới nhân sự hoặc giấy tờ khác. 2
- Với hoạt động tự kinh doanh ở bang Zürich, bắt buộc phải nộp kế hoạch kinh doanh (Businessplan) hoặc bảng cân đối kế hoạch (Planbilanz); hợp đồng thuê hoặc hợp đồng vay (Miet- oder Kreditverträge) nếu có cũng hữu ích. 3
Thời hạn
- Nghĩa vụ thông báo vị trí tuyển dụng (Stellenmeldepflicht) áp dụng cho các nhóm nghề, lĩnh vực hoặc vùng kinh tế có tỷ lệ thất nghiệp toàn Thụy Sĩ từ 5% trở lên. 2
- Ở bang Zürich, phải có giấy phép trước khi bắt đầu làm việc; người từ nước thứ ba cần giấy phép ngay từ ngày làm việc đầu tiên. 34
- Theo quy tắc 8 ngày (8-Tage-Regelung), không cần giấy phép cư trú ngắn hạn hay giấy phép cư trú nếu dịch vụ xuyên biên giới hoặc công việc tạm thời cho chủ lao động nước ngoài kéo dài không quá 8 ngày trong một năm dương lịch; nếu lâu hơn, phải đăng ký trước khi hết 8 ngày. 4
- Quy tắc 8 ngày không áp dụng trong một số lĩnh vực; ở đó cần giấy phép ngay khi bắt đầu làm việc. Các lĩnh vực này gồm xây dựng chính và các nghề phụ trợ xây dựng, nhà hàng khách sạn và dịch vụ dọn dẹp tại doanh nghiệp và hộ gia đình, giám sát và bảo vệ an ninh, buôn bán lưu động và ngành công nghiệp tình dục. 4
- Người đã được cấp giấy phép nhập cảnh (Einreiseerlaubnis) để làm việc tổng cộng bốn tháng trong vòng 12 tháng không phải đăng ký và không cần thẻ người nước ngoài; người thuộc diện cần visa thì phải có thêm visa. 4
Khác nhau theo thành phố
- Zürich: AWI ra quyết định sơ bộ về thị trường lao động, sau đó Sở Di trú cấp giấy phép cư trú. Có thể xin giấy phép lao động qua EasyGov; trong quá trình này, sau khi nhập cảnh người lao động đăng ký tại Gemeinde và được hẹn lấy dữ liệu sinh trắc học. 4
- Zürich: Trang của bang có thêm hướng dẫn về điều kiện cho từng trường hợp: nhận việc mới, được cử sang làm việc (Entsendung) và tự kinh doanh. Với người từ nước thứ ba nhận việc mới, giấy phép do chủ lao động nộp đơn. 3
Nguồn chính thức
- Staatssekretariat für Migration SEM · kiểm tra ngày 6 tháng 10, 2026Nicht-EU/EFTA-Angehörige
- Staatssekretariat für Migration SEM · kiểm tra ngày 6 tháng 10, 2026Grundlagen zur Arbeitsmarktzulassung
- Kanton Zürich, Amt für Wirtschaft (AWI) · Zürich · kiểm tra ngày 6 tháng 10, 2026Drittstaatsangehörige
- Kanton Zürich, Migrationsamt · Zürich · kiểm tra ngày 6 tháng 10, 2026Aufenthalt mit Erwerbstätigkeit für Drittstaatsangehörige