Học xong Ausbildung: ở lại làm việc, tìm việc và xin định cư

Sau khi học nghề ở Đức, loại giấy phép cư trú tiếp theo phụ thuộc vào việc bạn đã có chỗ làm hay còn phải tìm việc. Nếu đã có việc, bạn xin giấy phép cư trú cho lao động có tay nghề đã qua đào tạo nghề; nếu chưa, bạn xin giấy phép cư trú để tìm việc. Về sau có thể xin giấy phép định cư không thời hạn (Niederlassungserlaubnis) 1237.

Ai cần làm

• Người đã hoàn thành chương trình học nghề có trình độ (qualifizierte Berufsausbildung) tại Đức trong thời gian cư trú theo § 16a Luật Cư trú sẽ được cấp giấy phép cư trú để tìm việc khi nộp đơn, nếu bảo đảm được sinh hoạt phí. Với chương trình đào tạo trợ lý hoặc phụ tá ngành y tế và chăm sóc có quy định riêng 3.
• Lao động có tay nghề đã qua đào tạo nghề (Fachkraft mit Berufsausbildung) là người có bằng nghề của Đức hoặc bằng nghề nước ngoài tương đương. Để được cấp giấy phép cư trú để làm việc cần có lời mời làm việc cụ thể và thường cần sự chấp thuận của Cơ quan Lao động Liên bang (Bundesagentur für Arbeit); nếu nghề yêu cầu giấy phép hành nghề thì giấy phép đó phải được cấp hoặc được hứa cấp 1.

Các bước

1. Nếu đã tìm được việc trong nghề đã học, hãy xin giấy phép cư trú để làm việc với tư cách Fachkraft (§ 18a) 17.
2. Nếu còn đang tìm việc, hãy xin giấy phép cư trú để tìm việc (§ 20). Với giấy phép này, bạn được làm mọi công việc, kể cả tự kinh doanh 367.
3. Nếu tìm được việc phù hợp trong thời gian tìm việc, bạn có thể chuyển sang giấy phép Fachkraft ngay cả trước khi giấy phép hết hạn. Nếu không tìm được việc phù hợp với bằng nghề, thông thường bạn phải rời nước Đức 7.
4. Về sau, bạn có thể xin giấy phép định cư diện Fachkraft. Về nguyên tắc cần: đã có giấy phép cư trú theo § 18a, 18b, 18d hoặc 18g được ba năm, có việc làm phù hợp, đóng bảo hiểm hưu trí ít nhất 36 tháng hoặc có khoản dự phòng tương đương, đủ trình độ tiếng Đức và đáp ứng các điều kiện khác của luật. Nếu đã hoàn thành học nghề tại Đức, các thời hạn này rút xuống còn hai năm và 24 tháng 2.

Giấy tờ

• Với giấy phép làm việc: hợp đồng lao động hoặc lời mời làm việc cụ thể, bằng chứng về trình độ (bằng nghề Đức sau chương trình ít nhất hai năm, hoặc quyết định công nhận), mẫu khai về quan hệ lao động do chủ lao động điền và, nếu cần, giấy phép hành nghề 5.
• Với giấy phép tìm việc: chứng chỉ tốt nghiệp nghề, hộ chiếu hoặc bản sao hộ chiếu, giấy phép cư trú hiện tại, cùng bằng chứng về nơi ở hoặc hợp đồng thuê nhà, khả năng bảo đảm sinh hoạt phí và bảo hiểm y tế 67.

Lệ phí và thời gian

• Giấy phép tìm việc sau chương trình học nghề có trình độ có hiệu lực tối đa 18 tháng và không được gia hạn quá thời hạn này. Sau chương trình đào tạo trợ lý hoặc phụ tá ngành y tế và chăm sóc, thời hạn là tối đa 12 tháng, có thể gia hạn một lần tối đa 6 tháng nếu bảo đảm được sinh hoạt phí 3.
• Giấy phép Fachkraft theo § 18a được cấp bốn năm; nếu hợp đồng lao động hoặc sự chấp thuận của Bundesagentur für Arbeit ngắn hơn, thời hạn bằng khoảng đó cộng sáu tháng, nhưng không quá bốn năm 1.

Thời hạn

• Nếu bạn đã đủ 45 tuổi khi được cấp giấy phép theo § 18a lần đầu, về nguyên tắc lương phải đạt ít nhất 55% mức trần đóng bảo hiểm hưu trí hằng năm, hoặc bạn phải chứng minh có khoản bảo đảm tuổi già phù hợp; có thể có ngoại lệ vì lợi ích công 1.

Khác nhau theo thành phố

• Berlin: cả hai loại đơn chỉ nộp trực tuyến tới Landesamt für Einwanderung (LEA), và phải trả phí trước khi gửi. Đơn xin giấy phép làm việc nộp sớm nhất bốn tháng trước khi visa D hoặc giấy phép cư trú hiện tại hết hạn. Năm 2026, ngưỡng lương cho người từ 45 tuổi tương ứng ít nhất 4.647,50 euro gộp mỗi tháng 56.
• Berlin: giấy phép tìm việc có phí 56 euro nếu cấp dạng nhãn dán, 100 euro nếu cấp dạng thẻ cư trú điện tử; công dân Thổ Nhĩ Kỳ trả 27,60 euro đến khi đủ 24 tuổi và 46 euro từ đó trở đi. Ảnh kỹ thuật số chụp tại máy tự phục vụ tốn thêm 6 euro. Thẻ cư trú điện tử có thể nhận sau 4 đến 6 tuần kể từ buổi hẹn 6.
• Münster: cần đặt hẹn để xin cấp và gia hạn. Phí xin giấy phép tìm việc tối đa 100 euro. Thời hạn tối đa 18 tháng được tính từ ngày bạn hoàn thành chương trình học nghề kéo dài ít nhất hai năm 7.