Các trường đại học ở Đức 2026: loại trường, học phí, hạn nộp

Đức có bao nhiêu trường đại học

Theo thống kê năm 2025 của Hochschulrektorenkonferenz (HRK, Hội nghị hiệu trưởng các trường đại học Đức), Đức có 422 Hochschulen (cơ sở giáo dục đại học): 122 Universitäten, 243 Hochschulen für Angewandte Wissenschaften hay Fachhochschulen (HAW/FH, đại học khoa học ứng dụng) và 57 trường nghệ thuật, âm nhạc (Künstlerische Hochschulen) 1. Trong số đó, 274 trường là công lập (staatlich), 148 trường không phải công lập nhưng được nhà nước công nhận (staatlich anerkannt): 110 trường tư và 38 trường của nhà thờ 1.

Kỳ mùa đông 2025/26, các trường này mở 22.426 ngành học, gồm 10.218 ngành Bachelor và 10.492 ngành Master 2. Vì vậy, câu hỏi thực tế ít khi là "trường nào tốt nhất" mà là "ngành nào hợp với bằng cấp, ngôn ngữ và ngân sách của mình".

Universität, TU hay Fachhochschule

• Universität (đại học tổng hợp) thiên về lý thuyết và nghiên cứu, có nhiều ngành. Chỉ Universität mới có quyền Habilitation (học vị sau tiến sĩ) 3.
• Technische Universität (TU, đại học kỹ thuật) là Universität mạnh về kỹ thuật và khoa học tự nhiên. Chín trường lớn trong nhóm này lập liên minh TU9 13. Mười lăm đại học nghiên cứu lâu đời khác lập nhóm German U15 14. Hai nhóm này là hiệp hội, không phải bảng xếp hạng.
• HAW/FH chú trọng thực hành và ứng dụng, ngành học tập trung vào kỹ thuật, kinh tế và xã hội. HAW/FH không tự có quyền cấp bằng tiến sĩ, dù một số luật bang cho phép có thời hạn với ngành nghiên cứu mạnh 3.
• Trường tư hay trường của nhà thờ có tồn tại, nhưng phải được nhà nước công nhận 3.

Chúng mình không xếp hạng trường. Bảng bên dưới chỉ liệt kê thành viên của TU9 và German U15 để bạn có điểm xuất phát, trải khắp các bang.

Tìm ngành: Hochschulkompass và cơ sở dữ liệu DAAD

Hochschulkompass của HRK là cổng toàn quốc duy nhất dựa trên thông tin do chính các trường cung cấp 4. Cơ sở dữ liệu này chỉ gồm ngành của trường công lập và trường được nhà nước công nhận 2. Ngành dạy bằng tiếng Anh có trong cơ sở dữ liệu "International Programmes" của DAAD 9.

Ngành tiếng Anh ít hơn nhiều so với mong đợi: kỳ 2025/26 có 2.383 trên 22.426 ngành, tức 10,6 % 2. Ở bậc Master là 1.944 ngành (18,2 %), còn bậc Bachelor chỉ 439 ngành (3,7 %) 2. Nếu bạn vừa tốt nghiệp THPT và phải qua Studienkolleg (dự bị đại học), bạn vẫn cần tiếng Đức, kể cả khi sau đó định học Bachelor tiếng Anh, vì Studienkolleg dạy bằng tiếng Đức 9.

Học phí và Semesterbeitrag

Phần lớn các bang đã bỏ học phí chung. Studienbeitrag (học phí) hiện chủ yếu thu ở trường tư và các chương trình đào tạo nâng cao (weiterbildend) 4. Có hai ngoại lệ lớn với sinh viên ngoài EU:

• Baden-Württemberg: từ kỳ mùa đông 2017/18, sinh viên từ ngoài EU sang Đức để học đóng 1.500 € mỗi kỳ; học văn bằng hai đóng 650 € mỗi kỳ. Trường nơi bạn học quyết định việc miễn giảm 5.
• TU München: từ kỳ mùa đông 2024/25, sinh viên ngoài EU/EEA mới nhập học đóng thường 2.000 hoặc 3.000 € mỗi kỳ ở bậc Bachelor, 4.000 hoặc 6.000 € ở bậc Master 6. Từ kỳ mùa đông 2027/28, mức này tăng lên 2.300 hoặc 3.400 € và 4.600 hoặc 6.800 €; ai đã nhập học trước đó giữ mức cũ đến hết ngành 6. Người đã có bằng Bachelor của Đức được miễn học phí cho Master nếu nộp bằng đúng hạn 6.

Ngoài hai trường hợp trên, bạn vẫn nên đọc mục học phí trên trang của từng ngành trước khi nộp, vì mỗi trường tự công bố.

Semesterbeitrag (phí học kỳ) thì ai cũng phải đóng. Khoản này gồm phí hành chính, phần cho Studierendenwerk (tổ chức phục vụ sinh viên: nhà ăn, ký túc xá, tư vấn), phần cho hội sinh viên và thường cả vé tàu xe học kỳ 4. Ví dụ ở Universität Marburg, kỳ mùa đông 2026/27 là 424,80 €, trong đó 226,80 € là vé Deutschland-Ticket cho sinh viên 7.

Nộp hồ sơ: trực tiếp, uni-assist hay hochschulstart

Có ba đường, tùy trường và ngành:

1. uni-assist: nhiều trường giao cho uni-assist kiểm tra hồ sơ người có bằng nước ngoài. uni-assist xét xong mới chuyển hồ sơ cho trường, còn quyết định nhận hay không là của trường 8. Thời gian xét thường 4–6 tuần, nên nộp ít nhất 8 tuần trước hạn 8. Ví dụ ở TU Dresden, phí là 75 € cho nguyện vọng đầu và 30 € cho mỗi nguyện vọng thêm, hồ sơ nộp hoàn toàn trực tuyến 10.
2. Nộp thẳng qua cổng của trường: một số trường hoặc ngành không dùng uni-assist 10.
3. hochschulstart.de: cổng xét tuyển trung tâm cho các ngành giới hạn chỉ tiêu toàn quốc như Y khoa, dành cho người Đức và người được coi như người Đức. Người nước ngoài không thuộc diện này phải nộp thẳng cho trường 11.

Người có bằng cấp Việt Nam cần thêm chứng chỉ APS. Ví dụ, TU Dresden ghi rõ yêu cầu này cho hồ sơ từ Việt Nam 10. Cách làm APS có trong hướng dẫn riêng.

Hạn nộp và NC

Mỗi trường tự đặt hạn, và hạn có thể khác nhau theo ngành và theo nước bạn đến từ 9. Mốc hay gặp cho kỳ mùa đông là 15/7, nhưng không phải ngành nào cũng vậy. Ví dụ ở TU Dresden: Bachelor và Master không giới hạn chỉ tiêu nộp từ 1/4 đến 15/7, nhưng Master có xét năng lực (Eignungsfeststellung) với người ngoài EU chỉ đến 31/5 10. Với ngành giới hạn chỉ tiêu toàn quốc, trường có thể chỉ tuyển người nước ngoài mỗi năm một lần, hạn duy nhất là 15/1 11.

NC (Numerus Clausus, giới hạn chỉ tiêu) không áp cho mọi ngành: kỳ 2025/26 có 29,8 % ngành bậc đầu bị giới hạn, còn 66,6 % ngành Master không giới hạn 2. Ở Hamburg (58,5 %) và Berlin (56,0 %), tỉ lệ ngành bậc đầu bị giới hạn cao hơn hẳn 2.

Trường có được công nhận không

Kiểm tra theo hai chiều. Trường ở Đức: nếu trường không có trong Hochschulkompass thì hãy hỏi lại thật kỹ, vì cơ sở dữ liệu này gồm trường công lập và trường được nhà nước công nhận 2. Trường ở Việt Nam, nếu bạn nộp Master: bằng nước ngoài thường chỉ được công nhận khi lấy ở trường công lập hoặc được nhà nước công nhận, trường đó mang ký hiệu H+ trong anabin. Ký hiệu H+/- nghĩa là còn tiêu chí khác phải đạt 12. Visa, tiền chứng minh và chỗ ở có trong cẩm nang du học đại học và các hướng dẫn bên dưới.