Đi làm ở Đức 2026: lương Brutto, Netto, thuế, bảo hiểm

Brutto và Netto: tiền nào về tài khoản

Lương ghi trong hợp đồng ở Đức gần như luôn là Brutto (lương gộp). Chủ có nghĩa vụ giữ lại thuế lương (Lohnsteuer), Solidaritätszuschlag và nếu có thì thuế nhà thờ, cùng phần bảo hiểm xã hội của người lao động, rồi nộp thay bạn cho sở thuế và Krankenkasse 9. Số còn lại chuyển vào tài khoản là Netto.

Lương tối thiểu theo luật từ 1/1/2026 là 13,90 € Brutto mỗi giờ, năm 2027 lên 14,60 € 4. Minijob (việc nhỏ) năm 2026 được tối đa 603 € mỗi tháng 4.

Bảo hiểm xã hội năm 2026: mỗi tháng bị trừ bao nhiêu

Bốn khoản bảo hiểm chia đôi giữa bạn và chủ. Bảo hiểm hưu trí (Rentenversicherung) 18,6 %, mỗi bên 9,3 %; bảo hiểm thất nghiệp (Arbeitslosenversicherung) 2,6 %, mỗi bên 1,3 % 1. Bảo hiểm y tế công có mức chung 14,6 % cộng Zusatzbeitrag (phí bổ sung) riêng của từng quỹ; mức trung bình năm 2026 là 2,9 %, và cả hai phần đều chia đôi 2. Bảo hiểm chăm sóc (Pflegeversicherung) là 3,6 %, mỗi bên 1,8 %; người không có con từ 23 tuổi trở lên tự đóng thêm 0,6 % 3. Ở bang Sachsen, phần người lao động là 2,3 % thay vì 1,8 % 3.

Ví dụ: lương 3.000 € Brutto, không con, quỹ có Zusatzbeitrag đúng 2,9 %. Phần bạn đóng là 279 € hưu trí, 39 € thất nghiệp, 262,50 € y tế và 72 € chăm sóc, tổng 652,50 € 123. Thuế lương bị trừ thêm, tùy Steuerklasse.

Có mức trần: năm 2026, bảo hiểm hưu và thất nghiệp chỉ tính trên lương đến 8.450 € mỗi tháng, y tế và chăm sóc đến 5.812,50 € mỗi tháng 12. Lương trên 77.400 € mỗi năm thì bạn không còn bắt buộc ở bảo hiểm y tế công 12.

Thuế lương: Steuer-ID, Steuerklasse, Grundfreibetrag

Steuer-ID (mã số thuế cá nhân) được BZSt cấp sau khi cơ quan đăng ký cư trú chuyển dữ liệu của bạn 7. Nếu ba tháng sau Anmeldung vẫn chưa có thư, bạn gửi BZSt bản sao giấy tờ tùy thân và giấy xác nhận đăng ký cư trú 7.

Steuerklasse (nhóm thuế lương) quyết định mỗi tháng bị trừ bao nhiêu thuế 6:

• I: người độc thân, hoặc đã kết hôn nhưng không đủ điều kiện nhóm III/IV
• II: người nuôi con một mình được hưởng khoản giảm trừ cho cha mẹ đơn thân
• III và V: cặp vợ chồng cùng đề nghị, người lương cao lấy III, người kia lấy V
• IV: vợ chồng cùng chịu thuế đầy đủ ở Đức, không ly thân
• VI: công việc thứ hai trở đi khi bạn làm cho nhiều chủ cùng lúc

Nhóm III, IV, V đòi hỏi cả hai vợ chồng chịu thuế đầy đủ ở Đức 6. Nếu vợ hoặc chồng còn ở Việt Nam, bạn thường ở nhóm I cho đến khi người kia sang.

Năm 2026, thu nhập chịu thuế cả năm đến 12.348 € không bị đánh thuế (Grundfreibetrag) 5.

Hợp đồng lao động: thử việc, báo nghỉ, phép, giờ làm

Hợp đồng có thể ký miệng, nhưng chủ phải đưa bạn văn bản ghi các điều kiện chính: lương gồm những khoản nào và trả khi nào, giờ làm, thử việc, ngày phép 9. Thử việc tối đa sáu tháng; trong thời gian này mỗi bên báo nghỉ trước hai tuần 9. Sau đó, thời hạn báo nghỉ cơ bản là bốn tuần, tính đến ngày 15 hoặc cuối tháng 9. Khi bạn làm lâu, chủ phải báo trước dài hơn: 1 tháng sau 2 năm, 2 tháng sau 5 năm, tối đa 7 tháng sau 20 năm 9. Hợp đồng không được bắt bạn báo nghỉ lâu hơn chủ 9.

Phép năm tối thiểu là 24 ngày làm việc, tức bốn tuần; với tuần làm 5 ngày là 20 ngày 9. Giờ làm thường tối đa 8 giờ mỗi ngày, có thể đến 10 giờ nếu trung bình trong 6 tháng không quá 8 giờ 9. Nếu bị ốm không do lỗi mình, sau bốn tuần làm việc bạn được trả lương đến sáu tuần 9.

Khai thuế cuối năm và hoàn thuế

Bạn bắt buộc khai thuế (Einkommensteuererklärung) nếu, ví dụ, vợ chồng dùng nhóm III/V, có công việc ở nhóm VI, hoặc nhận các khoản như tiền thất nghiệp, Elterngeld trên 410 € trong năm 8. Hạn khai năm 2025 là 31/7/2026, nếu nhờ người tư vấn thuế thì đến 1/3/2027 8. Người không bắt buộc có bốn năm để tự nguyện khai 8. Việc này hay có lợi nếu bạn không làm liên tục cả năm, ví dụ năm đầu mới sang 8.

Khi chủ không trả lương hoặc trả dưới mức tối thiểu

Mỗi lần trả lương, bạn có quyền nhận phiếu lương ghi kỳ lương và các khoản cộng, trừ 9. Hãy giữ phiếu lương, hợp đồng và ghi lại giờ làm của mình. Trả dưới mức tối thiểu có thể báo cho Hauptzollamt (Finanzkontrolle Schwarzarbeit); nhưng Zoll chỉ xử phạt chủ, còn muốn lấy lại tiền thì bạn phải tự đòi qua đường dân sự 12, tức là kiện ở Arbeitsgericht (tòa lao động). Nếu bị đuổi việc và muốn phản đối, bạn chỉ có ba tuần kể từ khi nhận thư thôi việc để nộp đơn kiện ở Arbeitsgericht 9.

Về hẳn Việt Nam: lấy lại tiền bảo hiểm hưu trí

Đức không có hiệp định bảo hiểm xã hội với Việt Nam 11. Người về một nước như vậy có thể xin hoàn phần tiền hưu mình đã đóng, khi đã qua ít nhất 24 tháng không còn đóng bắt buộc ở Đức và không được phép đóng tự nguyện 10. Chỉ phần của người lao động được hoàn, không có phần của chủ 10. Sau khi hoàn, mọi quyền lương hưu từ những năm đó mất hẳn 10. Đơn có thể nộp không cần mẫu, ở bất kỳ cơ quan hưu trí Đức nào hoặc qua Đại sứ quán, Tổng lãnh sự quán Đức, bằng tiếng mẹ đẻ, nên không cần thuê người làm hộ 10.